काठमाडौँ । देशका विभिन्न भागमा गर्मी निकै बढेसँगै जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले विशेष बुलेटिन जारी गर्दै सतर्कता अपनाउन अनुरोध गरेको छ।
महाशाखाका अनुसार विशेषगरी सुदूरपश्चिम र लुम्बिनी प्रदेशका तराई तथा पहाडी भू-भागहरूमा अत्यधिक गर्मी बढ्ने र तातो लहर (Heat wave) चल्ने सम्भावना रहेको छ।
हालको अवस्था
सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी र तराई भू-भाग तथा लुम्बिनी प्रदेशका तराई भू-भागका थोरै स्थानहरूमा अधिकतम तापमान ४० डिग्री सेल्सियस वा सोभन्दा बढी मापन गरिएको छ। साथै, यी दुवै प्रदेशका अन्य केही स्थानहरूमा तापक्रम ३८ डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि पुगेको महाशाखाले जनाएको छ।
आगामी ३ दिन ‘तातो लहर’ को जोखिम
मौसमविद्हरूका अनुसार आगामी ३ दिनसम्म लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी तथा तराईका केही स्थानमा तापक्रम ३८ देखि ४० डिग्री सेल्सियस वा सोभन्दा बढी रहने अनुमान छ। तराईका भू-भागमा ‘तातो लहर’ (Heat wave) र पहाडी भू-भागमा ‘तातो दिन’ (Hot Days) हुने सम्भावना रहेकाले आवश्यक तयारी र सतर्कता अपनाउन महाशाखाले चेतावनी दिएको छ।
प्रभावित जिल्लाहरू र चेतावनीको वर्गीकरण
विभागले चेतावनीको अवस्थालाई दुई भागमा वर्गीकरण गरेर जिल्लाहरू तोकेको छ:
- सतर्क रहने (Be Prepared – सुन्तला रङ): कञ्चनपुर, कैलाली, डोटी, बर्दिया, बाँके र दाङ।
- अद्यावधिक रहने (Be Updated – पहेँलो रङ): बैतडी, डडेल्धुरा, अछाम, सुर्खेत, सल्यान, रोल्पा, प्युठान, पाल्पा, अर्घाखाँची, रूपन्देही र कपिलवस्तु।
देखापर्न सक्ने स्वास्थ्य समस्याहरू
तातो हावा र तातो लहरका कारण मानिसहरूमा विभिन्न स्वास्थ्य समस्या देखिन सक्ने भएकाले सचेत रहन आग्रह गरिएको छ। यसका सम्भावित असरहरू निम्न छन्:
- थकाई लाग्ने र कमजोरी हुने
- बढी तिर्खा लाग्ने
- टाउको दुख्ने र चक्कर आउने
- खुट्टा बाउँडिने र बेहोस हुने
- मांसपेशीहरू दुख्ने र बान्ता हुने
बच्ने उपायहरू (सुझावहरू)
गर्मी र तातो लहरबाट बच्न महाशाखाले सर्वसाधारणका लागि निम्न उपायहरू अपनाउन सुझाव दिएको छ:
- तातो हावा र घाम लागेको समयमा घरभित्रै अर्थात् चिसो स्थानमा रहने।
- विना काम बाहिरी वातावरणमा बढी ननिस्कने।
- चर्को घाममा बाहिर निस्कनै परे हल्का सुतीको कपडा लगाउने।
- टाउको छोप्ने वा टोपी प्रयोग गर्ने।
- नियमित रूपमा पटक-पटक पानी, जुस, सर्वत जस्ता झोल पदार्थहरू प्रशस्त मात्रामा पिउने।
- स्वास्थ्यमा समस्या देखिएमा स्वास्थ्यकर्मीसँग नियमित सम्पर्कमा रही थप सल्लाह लिने।
मौसम सम्बन्धी जानकारी दैनिक रूपमा अद्यावधिक हुने भएकाले सबैलाई ताजा मौसमी सूचनाबारे सचेत रहन समेत महाशाखाले अनुरोध गरेको छ।
